October 16, 2017

วัฒนธรรมกับนวัตกรรมที่เปลี่ยนไป

ในวันที่ทุกองค์กรต่างมองหานวัตกรรม (Innovation) ให้กับสินค้า บริการ และการบริหารงานในองค์กรให้มีประสิทธิภาพที่ดีขึ้น แล้วคุณจะรู้ได้อย่างไรว่า นวัตกรรมที่คุณคิดขึ้นมานั้น ตอบโจทย์และตรงกับความต้องการของผู้ใช้ (Users) จริงๆ

หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงที่เข้ามาอย่างรวดเร็วและดิสรับธุรกิจเพลงก็คือ การเข้ามาของซีดีเอ็มพีทรี (Mp3) ตามมาติดๆ ด้วยการฟังเพลงผ่านช่องทางออนไลน์ จะให้มายอดขายล้านตลับอย่างสมัยยุค 90 คงจะเป็นไปได้ยากแล้วในสมัยนี้ นอกเสียจากแข่งกันนับยอดวิว (View) บนยูทูป (YouTube) หรือช่องทางฟังเพลงออนไลน์อื่นๆ

พฤติกรรมการใช้ชีวิตและฟังเพลงของมนุษย์ที่เปลี่ยนไปทำให้เกิดธุรกิจดนตรีต้องปรับตัว ยอดคนซื้อเทปหรือซีดีลดลง ในขณะที่ผู้คนหันไปฟังเพลงออนไลน์มากขึ้น เกิดเป็นแอพพลิเคชันใหม่บนโทรศัพท์เคลื่อนที่  เช่น JOOX แอพพลิเคชันฟังเพลงออนไลน์จาก Tencent หรือเจ้าของเว็ปไซต์ชื่อดังอย่าง Sanook.com 

นอกจากนั้นแล้วเมื่อกลางปีที่ผ่านมา Spotify แอพพลิเคชันฟังเพลงออนไลน์ระดับโลกก็เข้ามาเปิดตลาดในประเทศไทย หลังจากประสบความสำเร็จอย่างท่วมท้นในเวทีโลก

 

คุณคงจะเห็นความสะดวกสบายและการใช้งานของแอพพลิเคชันเหล่านี้ ทำให้เราได้ฟังเพลงที่เราอยากฟังได้ทุกเมื่อ ในขณะที่คุณภาพของเสียงเพลงก็ระดับคมชัดสุดยอดทั้งนั้น แต่ทว่า ธุรกิจให้บริการเพลงผ่านช่องทางออนไลน์กลับไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควรนักในประเทศที่มีตลาดดนตรีใหญ่เป็นอันดับสองของโลกอย่างญี่ปุ่น

 

เมื่อถามคำถามกับคนญี่ปุ่นเกี่ยวกับการฟังเพลงออนไลน์ คนส่วนใหญ่จะนึกถึง YouTube มากกว่า Spotify หรือ Apple music ทั้งๆ ที่ YouTube ก็ไม่ได้บอกว่าตัวเองเป็นแอพพลิเคชันฟังเพลงออนไลน์ด้วยซ้ำ นอกจากนั้นแล้วตัวเลขยอดขายเพลงออนไลน์ก็ยังซ้ำเติมและชี้ชัดให้เห็นว่า ปี 2009 มียอดขาย 100 พันล้านเยน ในขณะที่ปี 2013 มียอดขายเพียง 40 พันล้านเยนเท่านั้น

หลายสำนักต่างลงความเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่า คนญี่ปุ่นยังนิยมการฟังเพลงผ่านแผ่นเสียงและซีดี เนื่องจากว่า คนญี่ปุ่นมีลักษณะชอบสะสมสิ่งของที่เป็นชิ้นเป็นอัน การเลือกที่จะดาวโหลดไฟล์มันสามารถจับต้องได้ยาก และการซื้อแผ่นซีดีจะทำให้พวกเขามีโอกาสได้ของที่ระลึกที่แถมมากับแผ่นซีดี นอกจากนั้นแล้ว พวกเขายังมีโอกาสได้เจอศิลปินตัวจริงเสียงจริงตามร้านขายแผ่นเสียงอีกด้วย

 

พอเห็นอย่างนี้แล้ว คุณคิดว่า ธุรกิจเพลงในญี่ปุ่นจะมีทิศทางในการสร้างนวัตกรรมเพื่อให้ตอบโจทย์ผู้ใช้ได้อย่างไร ในเมื่อคนไม่ได้ฟังเพลงผ่านช่องทางออนไลน์

ญี่ปุ่นก็หันไปสร้างนวัตกรรมกับตัวเครื่องเล่นซีดีแทน เพื่อให้คนพกพาและใช้งานได้สะดวก เช่น การเพิ่มฟังก์ชันบลูทูช กับเครื่องขยายเสียงหรือหูฟังแทน

ที่เล่ามาเสียยืดยาว จากไทยไปญี่ปุ่น จริงๆ ก็เพื่อเป็นเรื่องราวที่สะท้อนให้เห็นว่า นวัตกรรมที่เกิดขึ้นมานั้น ต้องเข้ากับวัฒนธรรมของแต่ละพื้นที่ด้วย สิ่งที่คิดว่าดีสำหรับเรา อาจจะไม่มีประโยชน์สำหรับคนอื่น สิ่งที่คิดว่าดีสำหรับคนอื่น อาจจะไม่เหมาะกับธุรกิจแบบเราก็เป็นได้

ดังนั้นแล้ว ก่อนที่จะไปถึงการสร้างสินค้าหรือบริการที่มีนวัตกรรม เราควรจะต้องทำความเข้าใจ ค้นหาและรู้จักผู้ใช้ตัวจริงให้เจอเสียก่อน (คลิ้กที่นี่เพื่อสร้างนวัตกรรมด้วย Design Thinking)